Een zware pijp
Nekslag voor Holmes?
Julian Symons was een productieve Engelse detectiveschrijver. Daarnaast was hij ook een groot kenner van het genre. Dat leidde tot vermoedelijk het eerste overzicht ervan, getiteld ‘Bloody Murder’ (1972). Enkele jaren later verscheen het bij ons als ‘Moord en doodslag’, ook voorzien van een overzicht van Nederlandstalig werk door een kenner uit eigen land.
Symons was een bewonderaar van Conan Doyle, de schepper van Sherlock Holmes. Zo maakte hij zelf een ingenieus bedacht uitstapje met een amateur-speurder die in de schoenen van Holmes treedt. De man is niet gezegend met een vlijmscherp brein zoals Holmes, die overigens een professionele speurder was. Maar wie heeft wel dat kolossale vermogen tot induceren en deduceren? De titel ‘A Three-Pipe Problem’ (1975) duidt erop dat hier om een lastige kwestie gaat. Holmes gebruikte die aanduiding in soortgelijke raadsels. We weten dat de grote speurder graag een pijpje smoorde en ook niet terugdeinsde voor een incidentele injectie met cocaïne om een greep op een raadsel te krijgen. De hoofdpersoon van Symons blijft daar ver van weg en ook nicotine spreekt hem niet aan.
Alleen door zijn initialen lijkt de hoofdpersoon al op zijn grote voorbeeld. Hij is een acteur die Sheridan Haynes heet. Hij beeldt Holmes uit in een populaire tv-serie. Als publiciteitsstunt is hij in Londen gaan wonen in Bakerstreet in een appartement dat vol staat met Holmes-parafernalia. Zijn echtgenote vindt met maar zozo en helemaal als Sheridan ook daadwerkelijk aan het speuren slaat. Dat is het gevolg van enkele raadselachtige moorden waarbij mannen met een nekslag zijn geveld. De kranten spreken over de ‘karate-moorden’. De politie zit met de handen in het haar. Dat roept om een Sherlock Holmes en daar staat de acteur dan voor klaar.
Anders dan zijn personage heeft hij geen dokter Watson om hem te bij te staan. De mede-acteur in deze rol in de serie vervult, hangt hem mijlen de keel uit. Maar wel is er een versie van de Baker Street boys voorhanden in de vorm van parkeerwachters die Sheridan graag helpen bij het in de gaten houden van verdachten. De politie vindt de actie alleen maar storende onzin. Zo is de politie nu eenmaal.
Symons heeft er een listig verhaal van gemaakt, hoewel je achteraf moet constateren dat hij de lezer moedwillig op het verkeerde been heeft gezet. Dat drukt de pret niet echt. Het speuren van Sheridan gaat hand in hand met persoonlijke verwikkelingen. En zijn amateurisme brengt hem eerder in problemen dan tot oplossingen. Het lijkt erop dat een strijd in de penoze de bron van de ellende is. Sheridan moet in dat verband een stoot met boksbeugel met daarop gemonteerde scheermesjes ontwijken om ooit nog een toneelrol te kunnen vervullen.
De producent van de serie eist dat hij zich uitsluitend aan zijn rol moet houden. Dat hij ook iets is begonnen met de echtgenote van Sheridan, staat daar los van, maar het verbetert de sfeer niet. En laat nu alles op zijn pootje terecht komen! De moorden worden opgelost. Sheridan Haynes verdient applaus, maar de Holmes-serie wordt gestaakt. Daar breidt Symons nog een sierlijk staartje aan.